نویسنده
درباره نویسنده
بهنام خیرالهی
تعداد پست ها 53

درباره:

دانش آموخته مقطع کارشناسی دانشگاه Staffordshire University در رشته علوم کامپیوتر گرایش امنیت و مقطع کارشناسی دانشگاه Asia Pacific University در رشته فناوری اطلاعات هستم. از سال ۱۳۹۲ به ایران برگشتم و به صورت تخصصی در زمینه طراحی وب، طراحی گرافیک و برنامه نویسی NET. فعالیت دارم.

  • عملگرهای محاسباتی

عملگرها علامت یا نشانه‌هایی هستند که نوع محاسبات را در یک فرمول مشخص می‌کنند. عملگرهایی را که می‌توانیم در فرمول‌ها به کار ببریم به ۴ دسته تقسیم می‌شوند. عملگرهای ریاضی، رشته‌ای، منطقی و آدرس سلول‌ها.

عملگرهای ریاضی

این عملگرها به روی مقادیر عددی عمل می‌کنند و به ترتیب تقدم در جدول 1 آورده شده‌اند.

#عملگرشرحکارکرداولویت
1%درصدعدد را در 100 ضرب می‌کند.1
2^توان‌رسانیعمل به توان رساندن را انجام می‌دهد.2
3*ضربعمل ضرب را انجام می‌دهد.3
4/تقسیمعمل تقسیم را انجام می‌دهد.3
5+جمععمل جمع را انجام می‌دهد.4
6تفریقعمل تفریق را انجام می‌دهد.4

عملگر‌های ریاضی

در فرمول‌های پیچیده‌تر می‌توانیم برای تقدم عملگرها از پرانتز استفاده کنیم. در پردازش فرمول‌ها، ابتدا عبارت‌های داخل پرانتز به ترتیب تقدم محاسبه می‌شوند. عملگرهایی که داری اولویت یکسان هستند از چپ به راست محاسبه می‌شوند.

مثال

فرض کنید می‌خواهیم ترتیب مراحل انجام محاسبه فرمول زیر را مشخص کنیم.

=B3*4/B4^2+(A2-A5+2)

مراحل انجام محاسبات به صورت زیر است.

  1. ابتدا مقدار داخل پرانتز محاسبه می‌شود.
  2. مقدار A5 از A2 کم شده و سپس با 2 جمع می‌شود.
  3. مقدار B4 به توان 2 می‌رسد.
  4. مقدار B3 در عدد 4 ضرب می‌شود.
  5. حاصل ضرب تقسیم بر حاصل توان می‌شود.
  6. حاصل تقسیم با حاصل پرانتز جمع می‌شود.

بهتر است برای خوانایی دستورات محاسباتی، از پرانتزها استفاده شود، حتی اگر بدون پرانتزها نیز، نتیجه مورد نظر از محاسبات حاصل شده باشد.

عملگرهای رشته‌ای

تنها عملگر رشته‌ای، عملگر & می‌باشد. می‌توانیم از این عملگر برای ترکیب رشته‌ها استفاده کنیم. این عملگر چند رشته متنی، چند سلول، نتیجه یک فرمول را با هم ترکیب کرده و آن را تبدیل به یک رشته می‌کند. اگر بخواهیم در فرمول از مقدارهای رشته‌ای استفاده کنیم باید آنها را بین دو علامت "" قرار دهیم.

مثال

فرض کنید میخواهیم مقدار سلول A1 و B1 را ترکیب کرده و نتیجه را با یک فاصله در سلول C1 نشان دهیم. برای این کار فرمول زیر را در سلول C1 تعریف می‌کنیم.

=A1&" "&B1

فرمول دارای عملگر رشته‌ای

فرمول دارای عملگر رشته‌ای

اگر بخواهیم خروجی یک رشته را درون "" قرار دهیم، می‌توانیم از تابع CHAR(34) استفاده کنیم. فرض کنید می‌خواهیم نتیجه فرمول قبل را در درون "" قرار دهیم. برای این کار فرمول زیر را در سلول C1 تعریف می‌کنیم.

=CHAR(34)&A1&" "&B1&CHAR(34)

عملگرهای منطقی

عملگرهای منطقی امکان مقایسه دو یا چند داده را فراهم می‌کنند و مقدار TRUE یا FALSE را به عنوان نتیجه مقایسه برمی‌گردانند، به همین دلیل به آنها عملگرهای مقایسه‌ای هم گفته می‌شود. اولویت اجرای این عملگرها، پس از عملگرهای ریاضی و عملگر رشته‌ای است.

#عملگرشرحمثالنتیجه فرمول
1=برابر با=A1=B1

اگر سلول A1 برابر با B1 باشد، مقدار TRUE و اگر برابر نباشد

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

2>بزرگتر از=A1>B1

اگر سلول A1 بزرگتر از B1 باشد، مقدار True و اگر کوچکتر باشد

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

3<کوچکتر از=A1

اگر سلول A1 کوچکتر از B1 باشد، مقدار True و اگر بزرگتر باشد

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

4>=بزرگتر یا مساوی=A1>=B1

اگر سلول A1 بزرگتر یا مساوی B1 باشد، مقدار True و در غیر اینصورت

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

5<=کوچکتر یا مساوی=A1<=B1

اگر سلول A1 بزرگتر یا مساوی B1 باشد، مقدار True و در غیر اینصورت

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

6<>مخالف با=A1<>B1

اگر سلول A1 برابر با B1 نباشد، مقدار TRUE و اگر برابر باشد

مقدار False به عنوان نتیجه برگردانده خواهد شد.

عملگر‌های منطقی

مثال اول: مقایسه تاریخ

فرض کنید مقدار سلول‌های A1 و B1 را برابر با 2018/12/20 از جنس تاریخ قرار داده‌ایم. میخواهیم با کمک یکی از دو فرمول زیر مقدار سلول‌های A1 و B1 را مقایسه کنیم. اگر در سلول C1 فرمول اول را بنویسیم مقدار True به عنوان نتیجه فرمول برگردانده خواهد شد، و اگر فرمول دوم را بنویسیم مقدار FALSE برگردانده خواهد شد. ششش

=A1=B1
=A1="2018/12/20"

در اکسل تاریخ به صورت عدد ذخیره شده و مبنای محاسبات آن تاریخ 1900/01/01 می‌باشد که مقدار آن برابر با 1 است و عدد متناظر با تاریخ 2018/12/20 برابر با 43454. مقدار "2018/12/20" یک رشته بوده و یک رشته نمی‌تواند با عدد 43454 برابر باشد، به همین دلیل مقدار FALSE به عنوان نتیجه فرمول دوم برگردانده شد.

برای گرفتن نتیجه درست از این مقایسه، باید مقدار تاریخ را در تابع DATEVALUE قرار دهیم.

=A1=DATEVALUE("2018/12/20")

مقایسه تاریخ با عملگر منطقی

مثال دوم: مقایسه TRUE و FALSE

همیشه مقدار عددی TRUE برابر با 1 و مقدار عددی FALSE برابر با صفر می‌باشد، اما برای مقایسه این مقادیر با مقادیر عددی باید تغییراتی را انجام دهیم. برای اینکه مقدار TRUE و FALSE در مقایسه عدد در نظر گرفته شوند باید از دو علامت منفی «--» در پشت مقدار True و False استفاده کنیم. این دو علامت منفی، مقدار عددی TRUE و FALSE را فراخوانی می‌کند.

اولین علامت منفی مقادیر منطقی را به صفر و -1 تبدیل می‌کند، و علامت منفی دوم مقدار منفی را به مثبت تبدیل می‌کند.

فرض کنید می‌خواهیم مقادیر TRUE و FALSE را با مقادیر عددی صفر و 1 مقایسه کنیم. فرمول زیر مقدار عددی سلول A2 را با مقدار منطقی سلول B2 مقایسه می‌کند.

=A2=--B2

مقایسه TRUE و FALSE با عملگر منطقی

مثال سوم: ترکیب عملگرهای منطقی با توابع

در اکسل عملگرهای منطقی به تنهایی کاربرد خاصی ندارند و در ترکیب با توابع کاربرد خود را نشان می‌دهند. به طور مثال می‌توانیم از این عملگرها به عنوان شرط منطقی در تابع IF استفاده کنیم. در فرمول زیر اگر مقدار سلول A1 بزرگتر یا مساوی B1 باشد، عبارت «مجاز» و در غیر این صورت عبارت «غیرمجاز» به عنوان نتیجه تابع برگردانده خواهد شد. ششش

=IF(A1>=B1,"مجاز","غیرمجاز")

عملگرهای آدرس سلول‌ها

برای تعیین محدوده‌ای از سلول‌ها، می‌توانیم از عملگر آدرس استفاده کنیم. اولویت عملگرهای آدرس از تمام عملگرهای دیگر بالاتر است. عملگر آدرس ترکیبی از سه عملگر جدول 3 می‌باشد.

در اکسل 3 حالت آدرس‌دهی محدوده وجود دارد.

  1. آدرس‌دهی محدوده‌ای از سلول‌ها (A1:F5) − به سلول‌های بین و خود سلول‌های A1 و F5 اشاره می‌کند.
  2. آدرس‌دهی ستونی (A1:A5) − نام ستون ثابت و شماره سطر تغییر می‌کند.
  3. آدرس‌دهی سطری (A1:F1) − نام ستون تغییر کرده و شماره سطر ثابت می‌ماند.
#عملگرشرحمثال
1:

عملگر محدوده‌ای است که یک آدرس به تمام سلول‌های

بین دو آدرس اشاره می‌کند و شامل دو آدرس نیز می‌باشد.

A1:A5
2,

عملگر ترکیب دو محدوده‌ای است که به تمام سلول‌های

هر دو محدوده اشاره می‌کند.

SUM(A1:A5,B1:B5)
3فضای خالی

عملگر اشتراک محدوده‌ها می‌باشد که به تمام سلول‌های

مشترک دو محدوده اشاره می‌کند.

A1:A5 B1:B5

عملگر‌های آدرس سلول‌ها

اولویت عملگرها

اجرای عملگرها به ترتیب و برحسب اولویت آنها انجام می‌شود و در نتیجه محاسبات تاثیر دارد. ترتیب اجرا به اولویت عملگرها بستگی دارد. اگر دو عملگر دارای اولویت یکسان باشند، به ترتیب از چپ به راست اجرا می‌شوند. همچنین استفاده از پرانتزها، اولویت اجرا را تغییر می‌دهد و داخلی‌ترین پرانتز اول اجرا می‌شود.

مثال

فرض کنید می‌خواهیم نتیجه دو فرمول زیر را بررسی کنیم.

=2+5*3
=(2+5)*3

در فرمول اول، ابتدا ضرب بین 5 و 3 محاسبه می‌شود که نتیجه آن 15 است، سپس نتیجه آن با عدد 2 جمع می‌شود و عدد 17 به عنوان نتیجه فرمول محاسبه می‌شود.

در فرمول دوم، ابتدا عبارت داخل پرانتز محاسبه می‌شود. داخل پرانتز فقط عملگر جمع بوده و نتیجه جمع دو عدد 2 و 5، عدد 7 خواهد بود، سپس نتیجه آن در عدد 3 ضرب می‌شود و عدد 21 به عنوان نتیجه فرمول محاسبه می‌شود.